Το blogaki της κυρίας Μαίρης: Μαΐου 2026

Οι «Φύλακες της Μεσογείου» είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε συνεργασία με τη WWF Ελλάς, που στοχεύει στην ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας, στην ευαισθητοποίηση και προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Μεσογείου. Περιλαμβάνει εκπαιδευτικά υλικό που αναδεικνύει την ανάγκη δράσης για την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος και διαμόρφωσης ενεργών πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος.

Το εκπαιδευτικό υλικό ‘Οι Φύλακες της Μεσογείου’ περιλαμβάνει τέσσερις

βασικές ενότητες:

1. το οικοσύστημα της Μεσογείου και τη γεωγραφία του,

2. τα βασικά απειλούμενα θαλάσσια είδη και τις συνδέσεις, τόσο μεταξύ τους όσο

και με το υπόλοιπο οικοσύστημα,

3. τις απειλές που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια είδη,

4. την ανάγκη προστασίας τους και τις δράσεις που μπορούν να αναλάβουν οι

μαθητές/τριες ως ενεργοί πολίτες.

Στο ολοήμερο τμήμα επεξεργάστηκαμε για μία εβδομάδα την εκπαιδευτική βαλίτσα ,προσαρμόζοντας το υλικό τη;, την οποία τα παιδιά πραγματικά απόλαυσαν και συμμετείχαν σε πολλές δραστηριότητες που επέλεξαν τα ίδια. Παρατηρώντας τον παγκόσμιο χάρτη ,είδαμε τη θάλασσα που περικλείει και τη χώρα μας και παρατηρησαμε ότι είναι μια ημίκλειστη θάλασσα που είναι γνωστή από την αρχαιότητα και συνδέει πολλές ηπείρους. Το όνομά της σημαίνει στη μέση της Γης, και μάθαμε ότι γύρω της αναπτύχθηκαν σπουδαίοι πολιτισμοί...Έχει ήπιο κλίμα με ήπιους, υγρούς χειμώνες αλλά και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια με μια σχετική νηνεμία. Τα καλοκαίρια την επισκέπτονται και λόγω των νησιών εκατομμύρια επισκέπτες από όλο τον κόσμο . Επίσης, μάθαμε ότι κίνηση μεγάλων πλοίων στη Μεσόγειο είναι εξαιρετικά πυκνή, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, με ό,τι συνέπειες αυτό συνεπάγεται για τη μόλυνση της και τους κινδύνους που απειλούν τα θαλάσσια είδη που κατοικούν σ΄'αυτή.

Η Γεωγραφία

Ξεκινώντας από τη γεωγραφία της Μεσογείου αντιλαμβανόμαστε τον χώρο όπου ζούμε

Ζωγραφίσαμε τη θάλασσα.

Η θαλάσσια πλωτή επιβάρυνση

Τονίσαμε πως η Μεσόγειος αποτελεί έναν από τους πιο πολυσύχναστους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, συνδέοντας τρεις ηπείρους, με ότι σημαίνει αυτό στην επιβάρυνση του θαλάσσιου συστήματος και την προστασία της βιοποικοιλότητας. Ανάμεσα στα πολλά πλωτά μέσα που τη διασχίζουν ζωγραφίσαμε και τα δικά μας πλοία , όλα πανέμορφα και φιλικά προς το θαλάσσιο περιβάλλον!!!

Ποιοι θαλάσσιοι οργανισμοί ζουν στη Μεσόγειο;

Γνωρίσαμε στη συνέχεια τα βασικά είδη μεσογειακής θαλάσσιας βιοποικιλότητας, τόσο τα πιο γνωστά όπως η καρέτα η μεσογειακή φώκια, το χταπόδι, το δελφίνι όσο και τα λιγότερο γνωστά όπως ο φυσητήρας, η κόκκινη γοργονία και ο διάβολος της θάλασσας!

Μιλήσαμε για τους θαλάσσιους οργανισμούς που κατοικούν στα νερά της, ζώα, φυτά και μερικά ορυκτά. Ζώα σαρκοφάγα και φυτοφάγα, φυτά και ορυκτά.

Μάθαμε για την Ποσειδωνία, το ενδημικό φυτό που σχηματίζει λιβάδια στο βυθό της Μεσογείου και τα οποία αποτελούν τον πνεύμονα της θάλασσας, την πίννα , το φυτοφάφο ζώο που μοιάζει με μεγάλο μύδι και απειλείται κατ' εξοχήν με εξαφάνιση, τη φάλαινα φυσητήρα, τη χελώνα καρέτα καρέτα, τον διάβολο της θάλασσας ή μεσογειακό σαλάχι, την κόκκινη γοργονία, το κοράλλι της Μεσογείου, τον καρχαρία προσκυνητή...

Παρακολουθήσαμε πολλά βίντεο που μας βοήθησαν να καταλάβουμε λίγο περισσότερο τα υπέροχα αυτά είδη.

τα λιβάδια της Ποσειδωνίας

πίννα

φώκια μονάχους μονάχους

χελώνα καρέτα καρέτα

καρχαρίας προσκυνητής

Η Φάλαινα φυσητήρας

Οι τροφικές αλυσίδες ή αλλιώς "ποιος είναι πιο μικρός; ποιος τρώει ποιον;"

Ασχοληθήκαμε με τις τροφικές αλυσίδες

Οι τροφικές αλυσίδες ξεκινούν από το φυτοπλαγκτόν, τα μικρούλικα φυτάκια -φαγητό της θάλασσας που δε μπορούμε να τα δούμε με τα μάτια μας και αυτά είναι σα φαγητό για τα μικρά ζώα της θάλασσας. Μετά σειρά έχει το ζωοπλαγκτόν, πολύ πολύ μικρά ζωάκια της θάλασσας, που τρώνε τα μικρά φυτά της θάλασσας και τα οποία τα τρώνε μεγαλύτερα ζωάκια όπως μικρά ψάρια (σαρδέλες, γαύρος) και καταλήγουν σε μεγάλους θηρευτές (τόνος, ξιφίας, δελφίνια) και αυτά πάλι μεγαλύτερα μέχρι που καταλήγουν στον άνθρωπο. Τονίσαμε πως στην κορυφή κάθε τροφικής αλυσίδας βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος. Αν κάποιος κρίκος των θαλάσσιων ειδών που την αποτελούν, χαλάσει ή εξαφανιστεί σε κάθε τροφική αλυσίδα, τότε χάνεται η επιβίωση όλων των υπόλοιπων ειδών.

Το αποτυπώσαμε σε φύλλα εργασίας

Παιχνίδια

Τα παιδιά έπαιξαν παιχνίδια προσαρμοσμένο στο δικό τους ηλικιακό επίπεδο, συμπλήρωσαν φύλλα δραστηριοτήτων, 'επαιξαν memory cards, έφτιαξαν μόνα τους αξεσουάρ για ρόλους στο θεατρικό παιχνίδι( πέρα από αυτά που υπάρχουν στη βαλίτσα), έπαιξαν παιχνίδι τύπου φιδάκι ( το καταφυγιάκι) .

Memory games

Παίξαμε θεατρικό παιχνίδι . οι θαλάσσιοι οργανισμοί κινδυνεύουν από τηη υπεραλίευση. Πως αισθάνονται μπροστά στον κίνδυνο εξαφάνισής τους;

Η Μεσόγειος απειλείται . Από ποιον και από τι;

Είδαμε μερικά βίντεο

Τα παιδιά κατανόησαν πως ο κίνδυνος εστιάζεται κυρίως στις ανθρώπινες δραστηριότητες που την επιβαρύνουν ποικιλοτρόπως....

Η εντατική αλιεία, η ρύπανση (πλαστικά, λύματα) , η κλιματική αλλαγή, άνοδος της θερμοκρασίας, καύσωνες και πλημμύρες. η άναρχη παράκτια ανάπτυξη, οι εξορύξεις υδρογονανθράκων: Οι σεισμικές έρευνες για πετρέλαιο και αέριο απειλούν άμεσα τη θαλάσσια ζωή, όπως επισημαίνουν το Panda.org και η Greenpeace και υποβαθμίζουν τα οικοσυστήματα

Μάθαμε πως μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού, συνολικά γύρω στα 250 δισεκατομμύρια κομμάτια, επιπλέουν στα νερά της Μεσογείου, απειλώντας τα ζώα που τρέφονται με πλαγκτόν και γενικά όλο το τροφικό πλέγμα, προειδοποιούν θαλάσσιοι βιολόγοι που πραγματοποιούν δειγματοληψίες. Εκτός του ότι απελευθερώνουν στα νερά τοξικές ουσίες, τα κομμάτια πλαστικού ανακατεύονται με το πλαγκτόν και καταλήγουν τελικά στα στομάχια ψαριών και άλλων οργανισμών και βέβαια των ανθρώπων.

Ποιες είναι οι λύσεις;

Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά; Τα παιδιά πρότειναν λύσει; που θα βοηθήσουν το θαλάσσιο περιβάλλον και θα ενημερώσουν και τους ενήλικες. Ήδη είχαν εργαστεί σε κάποιες ιδέες τους , όταν μιλήσαμε για την παγκόσμια ημέρα της Γης .

Τα παιδιά έχουν τη δύναμη να γίνουν οι «φύλακες» της θάλασσας μέσα από απλές, καθημερινές πράξεις, χωρίς να βαρύνονται από τις επιλογές και δράσεις των ενηλίκων.

Καθαρισμός παραλίας: Μαζεύοντας πλαστικά σκουπίδια από την ακτή, προστατεύουν τα θαλασσοπούλια και τα θαλάσσια ζώα που μπορεί να τα καταπιούν.

Μείωση πλαστικών: Μπορούν να αντικαταστήσουν τα πλαστικά μπουκάλια, σακούλες και καλαμάκια με επαναχρησιμοποιούμενα, εμποδίζοντας τα σκουπίδια να φτάσουν στο βυθό. Εφαρμόζοντας επίσης μεθόδους ανακύκλωσης και στο σπίτι και στο σχολείο αφήνουν το θετικό τους αποτύπωμα στη γη μας.

Ενημέρωση και Τέχνη: Μέσα από ζωγραφιές, αφίσες ή θεατρικό παιχνίδι, μπορούν να μοιραστούν το μήνυμα της προστασίας με τους φίλους και την οικογένειά τους.

Η αφίσα μας